Triple-negatieve borstkanker (TNBC) is een agressieve kankervorm. Toch is het verhaal niet alleen maar somber. Nieuwe inzichten en behandelingen geven hoop, aldus oncoloog professor Vivianne Tjan-Heijnen van het Maastricht UMC+.
Triple-negatieve borstkanker (TNBC), wat houdt dat in?
“Het is een vorm van borstkanker waarbij drie belangrijke aangrijpingspunten op de tumor ontbreken: oestrogeen-, progesteron- en HER2-receptoren. Daardoor werken hormoon- en HER2-gerichte behandelingen niet. Triple-negatieve tumoren groeien vaak sneller dan andere vormen van borstkanker. Bij de niet-uitgezaaide variant van dit type is genezing vaak haalbaar. Maar dat wordt een ander verhaal zodra de kanker is uitgezaaid in de botten of organen, dat noemen we gemetastaseerde triple-negatieve borstkanker, oftewel mTNBC. Vroeger overleed ongeveer de helft van de TNBC-patiënten met uitzaaiingen binnen een jaar. Gelukkig is dat sombere beeld nu aan het kantelen.”
Wie krijgen deze vorm van borstkanker het meest?
“Relatief vaak jonge vrouwen. Ook zien we het vaker bij mensen met een BRCA1-mutatie, dus met een erfelijke aanleg voor borstkanker. Juist op jonge leeftijd is TNBC enorm ingrijpend. Dan gaat het niet alleen om ziek zijn, maar ook om vragen als: kan ik nog kinderen krijgen, als ik chemotherapie moet krijgen? Wat betekent de behandeling voor mijn lichaam? En kan ik mijn werk blijven doen? Dit type borstkanker zet het leven echt op z’n kop.”
Hoe gaat u daar als arts mee om?
“Over TNBC vinden mensen vaak de meest angstaanjagende online informatie. Als arts probeer ik ruimte te geven aan die angst, maar ook duidelijk te maken dat we nu meer behandelmogelijkheden hebben dan vroeger. Het is belangrijk dat patiënten niet alleen de ernst horen, maar ook het perspectief. Verder blijft goede psychologische en sociale ondersteuning essentieel. Niemand hoeft dit alleen te dragen.”
Waarom is een juiste diagnose van het type borstkanker zo belangrijk?
“Als we weten welk subtype het is, kunnen we gerichter behandelen. Daarom brengen we de eigenschappen van de tumor goed in kaart, om het behandelplan te kunnen bepalen. In een vroeg stadium zetten we in op genezing, door proberen te voorkomen dat de ziekte uitzaait. Bij uitgezaaide ziekte wordt gefocust op levensverlenging en de kwaliteit van leven.”
Welke behandelingen bestaan er nu?
“Chemotherapie was lange tijd de belangrijkste optie. Maar de afgelopen jaren zijn er belangrijke doorbraken geweest, zoals immuuntherapie. Daarmee helpen we het afweersysteem om kankercellen beter te herkennen en aan te vallen. Bij uitgezaaide ziekte is de overleving hierdoor gemiddeld genomen verlengd van 12 naar 18 maanden. Ook passen we deze behandeling inmiddels toe bij ziekte in een eerder stadium, waardoor de kans op genezing groter is geworden. Maar immuuntherapie kan ook serieuze bijwerkingen geven, zoals problemen met de schildklierfunctie, huiduitslag of darmontstekingen. Daarom is het belangrijk dat we patiënten nauwkeurig volgen en de behandeling selectief inzetten.”
En wat doen de zogeheten ‘Antibody-Drug Conjugates’, oftewel ADC’s?
“Dat zijn doelgerichte chemotherapieën. Een antilichaam brengt de chemotherapie heel gericht naar de tumorcel. Zo komt de behandeling vooral terecht waar hij moet zijn. Dat vergroot de effectiviteit en kan bijwerkingen beperken. Deze middelen worden nu gebruikt bij uitgezaaide ziekte en onderzocht voor eerdere stadia.”
Er wordt ook gesproken over meer maatwerk; hoe zit dat?
“We hebben ontdekt dat triple-negatieve borstkanker uit verschillende subgroepen bestaat. Met nieuwe technieken kijken we bijvoorbeeld hoeveel afweercellen er in de tumor zitten. Dat kan helpen voorspellen wie minder intensieve behandeling nodig heeft. Zo worden behandelingen steeds beter afgestemd op de individuele patiënt.”
Wat betekenen deze ontwikkelingen voor nu en de toekomst?
“Waar triple-negatieve borstkanker vroeger vooral somber klonk, zien we nu steeds meer mogelijkheden. Zo hopen we patiënten de meest effectieve therapie te geven, passend bij hun situatie. Dat is een verhaal van hoop. En het zijn mooie stappen in de goede richting.”
Meer weten?
Borstkankervereniging Nederland zet zich in voor betere zorg, toegang tot behandelingen en het versterken van de stem van patiënten. Ook kun je er terecht voor lotgenotencontact, advies en ondersteuning tijdens elke fase van het traject: van diagnose tot het leven daarna. Ga naar borstkanker.nl of uitgezaaideborstkanker.nl voor meer informatie.
In samenwerking met Gilead Sciences
NL-UNB-1077
