IBD heeft vaak een flinke impact op het dagelijks leven. Toch ziet chirurg Carlijn Witjes van het IJsselland Ziekenhuis dat patiënten met de juiste zorg stap voor stap weer meer vrijheid en regie kunnen terugkrijgen.
Wat is dat precies, IBD?
“Inflammatory Bowel Disease is een verzamelnaam voor chronische ontstekingsziekten van de darm, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Het zijn aandoeningen die veelal niet overgaan en veel impact hebben op het dagelijks leven.”
Wat maakt leven met een chronische darmaandoening zo ingrijpend?
“De onvoorspelbaarheid. Als patiënt weet je nooit precies wanneer klachten opspelen en moet je je leven vaak plannen rondom toiletten, medicatie en energie. Daarbij treft IBD vaak jonge mensen, die midden in hun studie zitten, hun eerste baan hebben of een sociaal leven willen opbouwen. Een levensfase waarin je vooruit wilt, maar je continu rekening dient te houden met je lichaam. Dat kan zwaar zijn, zowel fysiek als mentaal.”
We kijken niet alleen naar de ziekte, maar vooral naar de persoon achter de patiënt
Hoe begeleidt het ziekenhuis patiënten tijdens zo’n traject?
“We doen dat echt samen als multidisciplinair team; ik ben als chirurg maar één schakel in het geheel. Rondom een patiënt staan ook verpleegkundigen, IBD consulenten, stomaverpleegkundigen, psychologen, diëtisten en apothekers. Juist die combinatie is belangrijk. Verder proberen we als MDL-centrum (Maag-, Darm- en Levercentrum – red.) toegankelijk en laagdrempelig te zijn. IBD-patiënten maken vaak een ingrijpend traject door. Dan wil je dat iemand zich gezien en gehoord voelt – en goed en snel bij ons terecht kan. Daarom hebben we ook een app, zodat patiënten ons makkelijk kunnen bereiken bij vragen.”
Wanneer komen patiënten bij u als chirurg terecht?
“Vaak op het moment dat medicatie onvoldoende werkt of als een operatie kan helpen om langdurig medicijngebruik te voorkomen. Zo’n beslissing neem je nooit zomaar, daarvoor voeren we veel gesprekken met patiënten. Waar zijn ze bang voor? Wat hopen ze te bereiken? Wat is hun stip op de horizon? Binnen het MDL-centrum kijken we samen wat bij iemand past. Iedere behandeling is maatwerk; we kijken niet alleen naar de ziekte, maar vooral naar de persoon achter de patiënt. Daarbij is shared decision-making essentieel.”
Waarom is meer aandacht voor darmziekten zo belangrijk?
“IBD is nog steeds een beetje een ondergeschoven kindje, terwijl het levenslange, ongeneeslijke aandoeningen zijn met een flinke impact. Achter deze ziekte zitten vaak jonge mensen die dagelijks moeten vechten om hun studie, werk en sociale leven draaiende te houden. Juist daarom hoop ik op meer begrip en bewustwording.”
Carlijn Witjes
Chirurg IJsselland Ziekenhuis
