Een paar keer verbranden als kind telt een leven lang mee

Een onopvallend plekje dat uitvergroot huidkanker bleek

Annelies (53) had er nooit echt bij stilgestaan. Ze heeft veel moedervlekken en een jeugd waarin je makkelijker wel eens gewoon verbrandde. Toen de huisarts haar voor verdachte plekjes doorverwees, ging ze vooral omdat het wel een keer gecontroleerd kon worden, niet omdat ze ongerust was. “Achteraf ben ik blij dat ik niet heb afgewacht.”

“Moedervlekken horen gewoon bij mijn huid. Dat ik zelf eens kritisch naar zo’n vlek zou moeten kijken, daar dacht ik niet aan”, vertelt Annelies. “Vroeger lag je een middag in de zon, kreeg je een rode rug, en daar maakte je je verder niet druk om.” Dat een paar verbrandingen op jonge leeftijd jaren later nog meetellen, wist ze niet. “Dat hoor je nu pas.” Mede daardoor stijgen de cijfers hard: 1 op de 5 Nederlanders krijgt huidkanker, maar hoe eerder ontdekt, hoe eenvoudiger de behandeling.

Bij de Dr. Brinkmann Kliniek werd haar huid van top tot teen bekeken en tot 200 keer uitvergroot. “Ze namen echt de tijd, en met de camera konden ze zien of een moedervlek ook daadwerkelijk actief was. Een plekje dat er pas sinds kort bij was gekomen, klein en onopvallend, bleek toch de aandacht nodig te hebben. Ik zou er uit mezelf nooit voor naar de dokter zijn gegaan, de digitale zoom geeft veel inzicht.”

Ook een klein plekje verdient een goede blik

Dat een onopvallend plekje toch verdacht is, ziet dermatoloog dr. Margrit Brinkmann vaker. “Mensen denken dat alleen een grote, donkere vlek huidkanker kan zijn. Maar we zien soms ook moedervlekken zo klein als een potloodpunt die toch kwaadaardig kunnen zijn.” Ook wordt de rol van de zonverbranding in het verleden vaak onderschat. “De huid vergeet een verbranding nooit. Schade die je in je jeugd opliep, kan jaren later pas zichtbaar worden.”

Door 200 keer uit te vergroten worden onderliggende huidstructuren zichtbaar en wordt het verschil precies helder tussen kwaadaardig of niet. Al 25 jaar is die digitale techniek bij de Dr. Brinkmann Kliniek het standaardonderzoek. Het huidkanker expertisecentrum is met 10 locaties in Nederland snel toegankelijk.

Vroeg gezien is beter behandeld

Wordt huidkanker vroeg zichtbaar, dan kan de behandeling veel minder ingrijpend zijn. Zo bleef het voor Annelies bij een kleine ingreep. “Ik schrok even van het woord huidkanker. Maar het was zo snel verholpen dat ik me vooral gelukkig voelde dat het vroeg ontdekt was. En vertrouw ik iets niet, dan kan ik bellen en kijken ze mee.”

Voor verhoogd risico is er de Dermazoom 3D-scan

Wie veel moedervlekken heeft, atypische plekken of huidkanker in de familie, heeft vaak méér nodig. “Tussen honderden moedervlekken kan net die ene gevaarlijke zitten, en die moeten we vinden.” Voor deze groep richtte Brinkmann Dermazoom op, in Nieuwegein en Assen. Daar maken 92 camera’s in één scan een 3D-avatar; AI geeft elke plek een risicoscore en een dermatoloog beoordeelt nog eens. Het unieke verschil zit in de tijd: elke vervolgscan vergelijkt pixel voor pixel met de vorige. “Verandert er iets, dan zien we het vóórdat het met het blote oog opvalt.”

Huidalert: jij bent de eerste schakel

Met al die techniek zou je bijna vergeten dat ontdekken begint bij jezelf. De meeste huidkankergevallen worden door de patiënt of een naaste opgemerkt. Maar wanneer is een plekje écht verdacht? Juist voor die vraag startten de klinieken Huidalert, gebaseerd op de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Stichting Melanoom. Vijf letters maken het verschil: de ABCDE-zelfcheck, waarbij vooral de E van evolutie telt, denk aan een plekje dat verandert, of een wondje dat niet geneest. Dat is jouw signaal om naar de huisarts te gaan. Annelies controleert haar huid nu elke drie maanden zelf. “Via huidalert.nl krijg je tips en kun je een herinnering instellen, zodat je het in de drukte niet vergeet.”