Prikkelbaar, uitgeput, slecht slapen, hoofdpijn of ineens veel emotioneler zijn. Veel vrouwen herkennen deze klachten, maar leggen niet altijd de link met hun hormonen. Toch kunnen hormonale schommelingen gedurende een groot deel van het vrouwenleven invloed hebben op hoe je je lichamelijk en mentaal voelt.
Elke maand weer diezelfde klachten voordat je ongesteld wordt
Bij sommige vrouwen beginnen de klachten al op jonge leeftijd. In de dagen of weken voor de menstruatie voelen zij zich duidelijk anders. Ze zijn sneller geïrriteerd, somber of emotioneel, hebben minder energie, slapen slechter of ervaren lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, buikpijn, gespannen borsten of een opgeblazen gevoel.
“Veel vrouwen denken dat dit er nu eenmaal bij hoort,” vertelt Catherine Martens van vrouwengezondheidsorganisatie Care for Women. “Maar als je iedere maand een of twee weken klachten hebt die invloed hebben op je werk, relatie of dagelijks leven, is het belangrijk om daar serieus naar te kijken.” Wanneer klachten steeds terugkeren in de periode vóór de menstruatie en daarna weer afnemen, kan er sprake zijn van het premenstrueel syndroom (PMS) en hier is goed iets aan te doen.
En dan begint de overgang
Later in het leven kunnen hormonen opnieuw voor verrassingen zorgen. Vanaf ongeveer het 45e levensjaar begint bij veel vrouwen de perimenopauze: de eerste fase van de overgang. De menstruatie kan dan nog gewoon regelmatig zijn, terwijl er al klachten ontstaan. “Sommige vrouwen zeggen letterlijk: ik herken mezelf niet meer,” aldus Martens. “Ze slapen slechter, zijn emotioneler, kunnen zich moeilijker concentreren of voelen zich ineens veel minder stressbestendig. Omdat ze nog menstrueren, denken ze vaak niet aan de overgang.” Juist daardoor worden klachten nogal eens toegeschreven aan drukte, stress of simpelweg ouder worden.
Kijk naar het patroon
Volgens Martens is het daarom belangrijk niet alleen naar een afzonderlijke klacht te kijken, maar vooral naar het totaalbeeld en het moment waarop klachten optreden.“Hormonen kunnen invloed hebben op heel veel plekken in je lichaam en daar klachten veroorzaken. Denk ook aan slaap, energie, spieren, stemming en concentratie. Dat betekent natuurlijk niet dat iedere klacht hormonaal is. Maar het is wel belangrijk om die mogelijkheid mee te nemen.”
Doe de test
Care for Women ontwikkelde daarom twee korte online tests die vrouwen helpen hun klachten beter in kaart te brengen. Heb je vooral klachten rondom je menstruatie? Doe dan de PMS-test. Ben je rond de 40 of ouder en merk je veranderingen in je lichaam, stemming, slaap of cyclus? Doe dan de Menopauzetest. De tests geven binnen enkele minuten meer inzicht in de vraag of hormonen mogelijk een rol spelen bij jouw klachten.
Catherine Martens
Hormoonexpert Care for Women
