Bij colitis ulcerosa (UC) zijn steeds meer behandelingen mogelijk. Naast nieuwe medicijnen is er ook aandacht voor de rol van chirurgie. Zo kan bij sommige patiënten een appendectomie, het verwijderen van de blindedarm, worden overwogen als aanvulling op medicatie. Vanuit studies blijkt dat dit een positief effect kan hebben bij de behandeling van UC. Welke behandeling past bij wie? Maag Darm Lever-arts (MDL-arts), chirurg en patiënt vertellen waarom samenwerken en samen beslissen daarbij zo belangrijk zijn.
Steeds meer mogelijkheden
“Welke behandeling het beste past, is echt maatwerk”, vertelt MDL-arts Jeroen Jansen van het OLVG Ziekenhuis in Amsterdam. Daarbij kijkt hij niet alleen naar de ziekte zelf, zoals de ernst en de plaats van de ontsteking, maar ook naar eerdere behandelingen en kenmerken en wensen van de patiënt. “Denk bijvoorbeeld aan leeftijd, andere bijkomende ziekten, een eventuele kinderwens, reizen of de voorkeur voor een tablet of infuus. Samen kijken we welke aanpak het meest geschikt is.”
Niet medicatie óf chirurgie
“Een appendectomie is een extra behandelmogelijkheid die je samen met medicatie kunt inzetten”, zegt Jeroen Jansen. “Daardoor hoef je mogelijk minder snel van de ene naar de andere medicatie te wisselen en kan medicatie langer worden gebruikt.” Hij adviseert patiënten vooral het gesprek aan te gaan: “Een appendectomie is niet voor iedereen noodzakelijk, zeker niet als de ziekte langdurig goed onder controle is. Bij mensen met een moeilijker ziektebeloop is het wel een mogelijkheid om samen met de behandelend arts te bespreken.”
Een appendectomie is een relatief nieuwe mogelijkheid binnen het behandeltraject. Chirurg Carla Marres legt uit dat de ingreep via een kijkoperatie onder algehele narcose plaatsvindt. Patiënten kunnen doorgaans dezelfde dag naar huis en hebben ongeveer twee weken nodig om te herstellen. De kans op complicaties is klein, maar volgens Carla Marres draait het vooral om de vraag welke patiënten baat kunnen hebben bij de operatie en op welk moment.
Samen aan tafel
In het Flevoziekenhuis en Amsterdam UMC, waar Carla Marres werkt, worden patiënten met chronische darmontstekingen (IBD) wekelijks besproken in een multidisciplinair overleg. Dit wil zeggen dat verschillende zorgverleners (zoals een MDL-arts en chirurg) kijken naar de behandeling van één patiënt. Als een appendectomie een mogelijkheid lijkt, wordt de patiënt verwezen naar de chirurg en wordt samen met de MDL-arts gekeken naar het juiste moment voor de ingreep.
“De samenwerking tussen MDL-arts en chirurg is hierbij essentieel”, zegt Marres. “We maken samen een inschatting van de kans op succes en kijken zorgvuldig naar de juiste timing. Net als bij een wijziging van medicatie heeft het weinig zin om een operatie uit te voeren wanneer net een nieuwe behandeling is gestart.” Een appendectomie kan voor geselecteerde patiënten een waardevolle behandeloptie zijn binnen het behandeltraject en kan in sommige gevallen een alternatief vormen voor verdere medicatie-intensivering. Welke behandeling het meest passend is, wordt altijd individueel beoordeeld door het behandelteam. Na de operatie wordt het effect gevolgd met een coloscopie (onderzoek van de dikke darm) enkele maanden later.
De ervaring van Jos
Jos weet uit zijn ervaring als colitis ulcerosa patiënt, dat het behandeltraject niet altijd een rechte lijn is. Jarenlang had hij regelmatig last van zijn ziekte en de invloed daarvan op zijn dagelijks leven. Hij kreeg de mogelijkheid om in onderzoeksverband een appendectomie te ondergaan en koos daar bewust voor. “Ik geloofde erin en wilde meedoen. Toen ik werd ingeloot voor de operatie, ben ik ervoor gegaan.”
Het eerste jaar na de operatie had hij weinig klachten. Uiteindelijk kreeg hij opnieuw een opvlamming en koos hij op advies van zijn MDL-team voor andere medicatie. Inmiddels heeft hij al bijna twee jaar geen opvlamming gehad. Zijn ervaring laat zien dat het niet altijd gaat om chirurgie óf medicatie, maar om het vinden van de juiste behandeling op het juiste moment. Zijn boodschap aan andere patiënten is: “Uiteindelijk wil je, als je last hebt van colitis ulcerosa, één ding; minder of geen klachten. Alles wat daaraan kan bijdragen, zul je dan ook met twee handen aan moeten pakken.”
Hoe we samen beter worden?
Door kennis, behandelopties én ervaringen bij elkaar te brengen. Zodat patiënt, MDL-arts en chirurg samen kunnen kijken naar wat het beste past. Klik hier voor meer informatie.
Jeroen Jansen
MDL-arts
Carla Marres
Chirurg
Jos
Colitis ulcerosa patiënt
©Janssen-Cilag B.V., a Johnson & Johnson company – EM- 209709 – Approval date: 09-2026
